18+

Treść tylko dla pełnoletnich

Kolejna strona może zawierać treści nieodpowiednie dla osób niepełnoletnich. Jeśli chcesz do niej dotrzeć, wybierz niżej odpowiedni przycisk!

Tropem skierniewickiej i łowickiej historii: Księżacka Wielkanoc

Aneta Kapelusz
Wycinanka z 1961 roku wykonana przez Zofię Wiechno z Wierznowic
Wycinanka z 1961 roku wykonana przez Zofię Wiechno z Wierznowic Rafał Klepczarek
Jak na naszym terenie wyglądały przygotowania do Wielkanocy w XX wieku? Zwyczaje ludowe w 1925 roku opisała Aniela Chmielińska w książce "Księżacy (Łowiczanie)" .

A że ziemie skierniewicka i łowicka stanowiły własność biskupów gnieźnieńskich, oba powiaty były i nadal są jednym regionem kulturowym, tzw. regionem łowickim. Dlatego obrzędy wielkanocne były niemal takie same.

Przenieśmy się więc na skierniewicko-łowicką wieś lat 20. XX wieku i zacznijmy od wycinanek, które księżanki robią dwa razy do roku, przed Wielkanocą i przed Bożym Narodzeniem. Wycinankami strojono izby, a wykorzystywano w nich motywy drobnych kwiatów. "Podziwiać należy pracowitość niezwykłą, z jaką dziewczęta nalepiają minimalne płatki jedne na drugie, aby zachować cieniowanie kwiatów. Jeśli weźmiemy pod uwagę, że te mikroskopijne cząsteczki wycinają zawsze nożycami do strzyżenia owiec, a do lepienia używają tak niewdzięcznego płynu, jakim jest białko, podziwiać musimy zręczność ich palców i niepospolitą cierpliwość" - pisze Chmielińska.

W kwietnią niedzielę, czyli niedzielę palmową, odbywa się święcenie palm. "A po przyjściu z kościoła łykają "bazie", aby zabezpieczyć się przeciw febrze" - zauważa autorka książki.

Wielka Sobota to dzień, gdy w kościołach odbywa się święcenie wody i cierni. Księża święcą "święconkę", znoszoną do kilku domów we wsi.
Wielkanoc. Gospodarz święci wszystkie budynki wodą święconą. "W dniu tym nie godzi się kłaść spać, boć zboże położyłoby się w polu. Dzielą się ludzie jajkiem święconem" - czytamy w książce. - "W czasach dawniejszych gotowali jaja w "krasi", w zielonych piórkach owsa lub we mchu zeskrobanym z kamieni na kolor zielony, w łupinach cebuli na kolor żółty, w topolowych baźkach na wiśniowy".

"Drugi dzień Wielkiej Nocy. Przed świtaniem wyrusza młodzież, aby obejść pole przy śpiewie pieśni o Zmartwychwstaniu; na kopcach granicznych zakopuje się palmę święconą, odmawia modlitwy. Palma chroni zasiewy od gradobicia. Jest to dzień dyngusów i śmigusów. Dyngus: to podarek złożony z jajek. Dawny zwyczaj zanurzania dziewcząt w żłobach, beczkach, napełnionych wodą, zaginął; widuje się jeszcze chłopców, biegających po wsi z ręcznemi sikawkami; są to najczęściej przyrządy do wyrabiania kiełbas. Dziewczęta kryją się, zaczajone z wodą w garnuszkach".
Chłopcy chodzili po wsi z kogutkiem, a dziewczęta z gaikiem, czyli przystrojonym drzewkiem.

A po Wielkanocy chłopi wracali do ciężkiej pracy w polu i obejściu. Orali, robili zasiewy i przygotowywali się do żniw.

Flesz - susza 50-lecia w Polce, oto zagrożone regiony

Wideo

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3